یکی از راههای کاهش هدرروی آب ناشی از تعرق و در نتیجه افزایش کارآیی مصرف آب (WUE)، کاهش عوامل تشدیدکننده تعرق ولی کم کارآمد در پر شدن دانه می باشد. هدف تحقیق حاضر تعیین کارآیی برگهای مختلف در پر شدن دانه و میزان پروتئین آن از طریق کاهش سطح برگ در زمانهای مختلف و شدتهای مختلف با توجه به روابط مبدا – مقصد بود. بدین منظور آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران (کرج) در سال 83-1382 اجرا شد. حذف سطوح مختلف برگ در سه مرحله غلاف برگ (Booting)، گرده افشانی و 20 روز بعد از گرده افشانی انجام گرفت و اندازه گیری صفات در سه مرحله 20، 40و 60 روز پس از غلاف برگ انجام گردید. عموما حذف برگ در مراحل مختلف نموی اثر معنی داری بر فتوسنتز، تعرق و در نتیجه کارآیی مصرف آب فتوسنتزی و نیز کلروفیل برگ پرچم نداشت. حذف برگ حتی به صورت کامل و در مرحله گرده افشانی نیز اثر معنی داری بر عملکرد دانه، شاخص برداشت و محتوای پروتئین دانه نداشت. لذا عدم واکنش رشد دانه (قدرت مقصد) به کاهش سطح برگ (کاهش اندازه مبدا) بدلیل پدیده جبرانی یعنی افزایش شدت فتوسنتز در برگهای باقی مانده (افزایش فعالیت مبدا) نبوده و احتمالا انتقال مجدد و نیز فتوسنتز ساختار سنبله در حفظ رشد دانه نقش داشته اند. نتایج این تحقیق هماهنگ با این فرضیه است که در شرایط محدودیت رطوبتی می توان با کاهش در برگهای تعرق کننده ولی با کارآیی کم در پر شدن دانه و افزایش تراکم گیاهی، امکان افزایش تولید و کارآیی مصرف آب را فراهم ساخت.

فلزات سنگین به راحتی در محیط زیست تجزیه نمی شوند و اثرات زیانباری را حتی در غلظت های کم برای انسان و سایر موجودات زنده دارند. جنس بلوط بیش از 200 گونه است. بلوط بلند مازو که در مناطق مختلف نیمکره شمالی پراکندگی دارد، مورد مطالعه قرار گرفت. تحقیق حاضر که برای اولین بار صورت پذیرفت، نیروی بالقوه ریشه، ساقه و برگ بلوط بلند مازو به عنوان جذب کننده آلومینیوم در دمای محیط را بررسی نمود. حدود 40 نمونه از درخت بلوط بلند مازو (یکساله) بصورت تصادفی جمع آوری شد. نمونه های آسیاب شده برگ، ریشه و ساقه بلندمازو با محلول فلزی آلوم مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج بدست آمده از دستگاه جذب اتمی نشان داد که برگ بیشترین مقدار جذب را دارد به طوری که برگ 84 درصد، ساقه 62 درصد و ریشه 67 درصد توانایی جذب آلومینیوم را دارد. آزمایشات نمونه های توده گیاهی بلند مازو در برخورد با محلول شامل فلز آلومینیوم نشان دادندکه pH و طول مدت زمان تماس نمونه با محلول فلزی فاکتورهای مهمی برای انتقال فلز می باشند. به طوری که بیشترین مقدار جذب پس از سه روز در pH اسیدی بین دامنه 4 تا 5/4 است. روند بازجذب این توده گیاهی به کمک EDTA (اتیلن دی آمین تترااستیک اسید) به عنوان زداینده مواد جذب شده تا 63 درصد موثر است. با توجه به فراوانی و در دسترس بودن این گیاه در جنگل های شمال و نیز علاوه بر آن چون این گیاه می تواند بیش از یک بار مورد استفاده قرار گیرد (در آزمایشات باز جذب نشان داده شد) استفاده از آن به صرفه است و نیاز به گیاه زیاد برای حذف آلومینیوم ندارد.

به منظور بررسی اثرات حذف برگ بر روی عملکرد و اجزای عملکرد آفتابگردان، آزمایشی در طی سال 1379 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز واقع در اراضی کرکج به اجرا گذاشته شد. ارقام مورد بررسی هیبریدهای آذرگل( CMS19×R46)  و گلشید (CMS31×R46) آفتابگردان بودند. عملیات حذف برگ ها در شروع مرحله گرده افشانی (R5) صورت گرفت و تیمار های مورد نظر شامل پنج سطح، حذف برگ های 1/3 فوقانی، 1/3 میانی، 1/2 تحتانی ساقه، حذف کل برگ های ساقه و تیمار شاهد (بدون حذف برگ) بود. از طرح آزمایشی بلوک های کاملا تصادفی با سه تکرار استفاده گردید. نتایج این بررسی نشان داد که حذف برگ بر روی قطر ساقه و ارتفاع بوته آفتابگردان تاثیری ندارد، ولی قطر طبق، درصد دانه های پر، وزن هزار دانه، شاخص برداشت و عملکرد دانه از همه تیمارهای حذف برگی تحت تاثیر قرار می گیرد. برگ های1/2  میانی ساقه به دلیل سطح بزرگتر و شرکت فعال در فرآیند فتوسنتز بهتر از سایر برگ ها در انباشت دانه ها ایفای نقش می کنند. حذف 100 درصد برگ ها بیشترین کاهش عملکرد دانه را در مقایسه با تیمار شاهد به دلیل کاهش وزن هزار دانه و درصد دانه های پر موجب گردید.

یکی از فرآیندهای رایج در حذف آلاینده ها جذب سطحی می باشد. کاربرد پسماند های گیاهی به عنوان جاذب بدلیل دسترسی آسان و ارزان و حداقل آسیبهای محیطی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. نانو ذرات به دلیل دارا بودن سطح ویژه بالا و واکنش پذیری قوی، به عنوان جاذب در فرآیند های جذب سطحی راندمان بالایی دارند. هدف از این پژوهش بررسی حذف نیترات از محلول به وسیله نانوساختار برگ درخت کنوکارپوس می باشد. در این تحقیق پودر برگ کنوکارپوس در ابعاد نانومتری تهیه شد. جهت افزایش قابلیت حذف نیترات، به کمک مواد شیمیایی روی سطوح جاذب گروه های آمین بارگیری شد. آزمایشات ناپیوسته جذب به منظور تعیین pH بهینه، زمان تعادل، مقدار بهینه جاذب و غلظت بهینه نیترات انجام شد. به منظور توصیف رفتار جذب و محاسبه کمی حذف نیترات مدلهای سینتیک و ایزوترم بررسی شدند. مقدار بهینه pH معادل 3 و زمان تعادل 90 دقیقه تعیین شد. همچنین مقدار بهینه جاذب مصرفی 6/0 گرم در لیتر و مقدار بهینه غلظت اولیه نیترات 100 میلی گرم در لیتر تعیین شد. مقدار مطلوب راندمان حذف در شرایط بهینه مذکور 47 درصد و ظرفیت جذب معادل 79 گرم بر میلی گرم به دست آمد. بررسی ایزوترم های جذب نشان داد که ایزوترم فروندلیچ با ضریب همبستگی 96/0 بر جذب نیترات بوسیله نانو ساختار برگ کنوکارپوس تطابق بیشتری دارد. همچنین در بررسی مدلهای سینتیک مدل هو و همکاران با ضریب همبستگی 99/0 نسبت به مدل لاگرگرن و انتشار درون ذره ای تطابق نسبتا خوبی با شرایط آزمایش نشان داد.

بالا بودن میزان آهن و منگنز در آب شرب باعث ایجاد رسوب، کدورت، طعم بد و رنگ می شود. با توجه به سطح زیر کشت چای و برنج در استان گیلان و تولید اجتناب ناپذیر ضایعات حاصل از آنها، می توان با استفاده از پسماند آنها نسبت به حذف عناصر نامطلوب اقدام کرد. این پژوهش در مقیاس آزمایشگاهی به صورت ناپیوسته و با بررسی اثر عوامل تاثیرگذار مانند pH، زمان تماس، غلظت اولیه، مقدار جاذب و دما انجام شد. همچنین با استفاده از روش دسته بندی گروهی داده های عددی مدل سازی فرایند جذب به روش ناپیوسته انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین ظرفیت جذب آهن برحسب mg/g برای ضایعات برگ چای 44/19 و کاه برنج 99/19 و منگنز برای برگ چای برابر 86/19و کاه برنج 49/19 بود. بهترین شرایط حذف آهن و منگنز از محلول آبی در pH خنثی، زمان تماس40 تا 50 دقیقه، دوز مصرفی جاذب 05/0 گرم و دمای 25 تا 35 درجه سلسیوس برای برگ چای و کاه برنج بود. در مجموع مدل GMDH کارایی زیادی برای پیش بینی غلظت نهایی آهن و منگنز در منابع آبی داشت. در کل می توان نتیجه گرفت که کاه برنج و برگ چای می توانند به عنوان جاذب های طبیعی ارزان قیمت و سازگار با محیط زیست در حذف آهن و منگنز از آب استفاده شوند.

زمینه و هدف برگ نخل یکی از پسماندهای کشاورزی است که سالانه در حجم وسیعی در کشور تولید می شود. در این مطالعه قابلیت خاکستر برگ نخل به عنوان یک ماده جاذب ارزان قیمت جهت حذف یون های Cadmium (II) از محلول های آبی مورد بررسی قرار گرفت. روش بررسی متغیرها شامل pH (7-2)، غلظت یون های فلزی در محلول (mg/l 350-50) و مقدار جاذب (g/l 14-1/0) در سیستم جذب ناپیوسته بودند. یافته ها pH بهینه برای حذف یون های Cd(II)، 4 به دست آمد. بررسی متغیر میزان جاذب در این مطالعه نشان داد که با افزایش مقدار جاذب از 1/0 تا g/l 11 میزان جذب افزایش و پس از آن تا g/l 14 که حد بالای متغیر مورد نظر است، تقریبا ثابت شود. هم چنین کارایی جذب در مدت 60 دقیقه در غلظت mg/l 100 بیش ترین مقدار بود. بحث و نتیجه گیری با توجه به نتایج، در نهایت جذب بهینه در شرایط pH 4، میزان جاذب g/l 11 و غلظت یون های کادمیم mg/l100 برابر %36/92 به دست آمد. جمع بندی نتایج این مطالعه نشان داد که خاکستر برگ نخل دارای پتانسیل بسیار خوبی جهت حذف یون های سمی فلزات سنگین از قبیل کادمیم از محلول های آبی می باشد.

زمینه و هدف: برگ نخل یکی از پسماندهای کشاورزی است که سالانه در حجم وسیعی در کشور تولید می شود. در این مطالعه قابلیت خاکستر برگ نخل به عنوان یک ماده جاذب ارزان قیمت جهت حذف یون های Cadmium (II) از محلول های آبی مورد بررسی قرار گرفت. روش بررسی: متغیرها شامل pH (7-2)، غلظت یون های فلزی در محلول (mg/l 350-50) و مقدار جاذب (g/l 14-1/0) در سیستم جذب ناپیوسته بودند. یافته ها: pH بهینه برای حذف یون های Cd(II)، 4 به دست آمد. بررسی متغیر میزان جاذب در این مطالعه نشان داد که با افزایش مقدار جاذب از 1/0 تا g/l 11 میزان جذب افزایش و پس از آن تا g/l 14 که حد بالای متغیر مورد نظر است، تقریبا ثابت شود. هم چنین کارایی جذب در مدت 60 دقیقه در غلظت mg/l 100 بیش ترین مقدار بود. بحث و نتیجه گیری: با توجه به نتایج، در نهایت جذب بهینه در شرایط pH 4، میزان جاذب g/l 11 و غلظت یون های کادمیم mg/l100 برابر %36/92 به دست آمد. جمع بندی نتایج این مطالعه نشان داد که خاکستر برگ نخل دارای پتانسیل بسیار خوبی جهت حذف یون های سمی فلزات سنگین از قبیل کادمیم از محلول های آبی می باشد.

در گیاهان، برگ ها، اصلی ترین محل دریافت تابش خورشیدی و تولید مواد فتوسنتزی هستند، به همین دلیل برآورد میزان کاهش عملکرد ناشی از بین رفتن برگ ها، نقش مهمی در مدیریت مزرعه دارد. به منظور بررسی اثر حذف اندام هوایی (برگ و دمبرگ) در مراحل مختلف رشد رویشی بر عملکرد و کیفیت ریشه چغندرقند، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ورسن گرگان در سال زراعی 99-1398 اجرا گردید. عامل اول شامل 6 رقم تجاری چغندرقند پاییزه (5 رقم خارجی و رقم داخلی شریف) و عامل دوم شامل سرزنی در اردیبهشت ماه (مرحله میانی رشد)، سرزنی در خردادماه (مرحله نهایی رشد) و تیمار شاهد (عدم سرزنی) انجام شد. در پایان فصل رشد صفات کمی و کیفی ریشه اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد ارقام چغندرقند در صفات درصد قند ناخالص (عیار)، قند خالص، سدیم، پتاسیم، ضریب استحصال شکر و قند ملاس اختلاف معنی داری از خود نشان دادند؛ ولیکن از نظر صفات نیتروژن مضره و الکالیته بین ارقام اختلاف معنی داری مشاهده نشد. سرزنی چغندرقند باعث کاهش درصد قند، نیتروژن و عملکرد ریشه و افزایش میزان الکالیته و پتاسیم ریشه گردید. بیشترین ضایعات عملکرد ریشه زمانی که برگ چغندرقند در مراحل میانی رشد (اردیبهشت ماه) حذف شدند به دست آمد، به طوری که کاهش عملکرد ریشه در سرزنی اردیبهشت ماه نسبت به سرزنی خردادماه بیشتر تحت تاثیر قرار گرفت. در مجموع، مرحله ای از رشد گیاه که حذف برگ صورت می گیرد و فاصله آن تا زمان برداشت بر عملکرد و خواص کیفی چغندرقند موثر می باشد.

سابقه و هدف: در دسترس بودن آب سالم و پاک یکی از مهم ترین مسائل پیش روی بشر می باشد و به تدریج که مقدار مصرف آب بیشتر می شود مواد آلاینده نیز به طرق مختلف باعث آلوده کردن منابع آبی می گردند و این مسئله در آینده بحرانی تر خواهد شد. آلودگی محیط زیست مخصوصاً آب که عامل مهمی در محدود ساختن پیشرفت های انسان است، چنان اهمیت پیدا کرده است که مبارزه با آن مورد بحث سمینارهای جهانی و منطقه ای قرار گرفته است. آلودگی آب های زیرزمینی و سطحی به نیترات در بسیاری از مناطق دنیا به صورت یک مشکل جدی مورد توجه است. روش-های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی مختلفی برای حذف نیترات وجود دارد از جمله این فرآیندها می توان به اسمز معکوس، تبادل یون، کلریناسیون نقطه شکست، الکترودیالیز و دنیتریفیکاسیون شیمیایی اشاره کرد. در سال های اخیر توجه فراوانی به مواد کم هزینه نظیر پوست درخت، نانوجاذب های گیاهی و سایر مواد زائد به عنوان جاذب شده است. این مطالعه با هدف بررسی امکان استفاده از جاذب برگ درخت بلوط به عنوان یک جاذب ارزان قیمت و مقرون به-صرفه در حذف نیترات از محلول های آبی صورت گرفت. مواد و روش ها: به منظور انجام آزمایش های جذب، نخستین قدم تهیه جاذب مورد نظر است. برای این کار و به منظور رسیدن به نتیجه مطلوب، از جاذب برگ درخت بلوط به عنوان بهترین گزینه استفاده شد تا بتوان جذب را در بهترین شرایط به دست آورد. پس از آماده سازی جاذب آزمایش های مشخصه یابی جاذب از جمله دانه بندی ذرات و سطح ویژه جاذب به روش جذب متیلن بلو صورت گرفت. سپس آزمایش های ناپیوسته انجام و روش تجزیه و تحلیل داده ها ذکر گردید. مطالعه حاضر درمقیاس آزمایشگاهی و به صورت ناپیوسته انجام شد. در این پژوهش جاذب برگ درخت بلوط ابتدا در برابر آفتاب نسبتاً خشک و به وسیله آسیاب خانگی خرد شده و سپس برای تهیه مواد نانو متری جاذب از الک شماره 200 عبور داده شد. و پس از شستشو با آب مقطر در آون با دمای 70 درجه سلسیوس به مدت 24 ساعت خشک شد. در این تحقیق اثر عواملی مانند pH، جرم جاذب، زمان تماس و غلظت اولیه نیترات مورد آزمایش قرار گرفت. تمام آزمایش ها در سیستم ناپیوسته با سه بار تکرار انجام گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها و رسم نمودارها توسط نرم افزار اکسل صورت گرفت. از مدل های سینتیک لاگرگرن و هوو برای بررسی فرآیند جذب استفاده شد، همچنین بااستفاده از مدل های ایزوترم فروندلیچ و لانگمیر، داده های جذب تعادلی مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد که برای جاذب مورد مطالعه زمان تعادل پس از 120 دقیقه و حداکثر جذب نیترات در5 pH= به دست آمد. با افزایش جرم جاذب از 3/0 تا 7/0 گرم راندمان حذف از 93/88 تا 82/93 درصد افزایش یافت، اما با افزایش میزان جاذب از 7/0 تا 6/1 گرم راندمان جذب تقریباً کاهش یافت. با افزایش غلظت نیترات محلول (120-5 میلی گرم بر لیتر)، راندمان حذف از 41/94 به 35/89 درصد کاهش یافت. نتیجه گیری: بر اساس نتایج بدست آمده فرایند جذب از مدل هوو و همکاران تبعیت کرده و داده های جذب با ایزوترم فروندلیچ مطابقت بیشتری داشت. بنابراین می توان اظهار نمود که برگ درخت بلوط می تواند بعنوان یک جاذب مناسب و مقرون به صرفه با حداقل تکنولوژی در حذف نیترات مورد استفاده قرار گیرد.